In het MAS kan je de wereld zien. Of toch een deel ervan, want de wereld wil ook het MAS zien. De bijzondere stukken uit het MAS zijn immers vaak erg interessant voor andere binnen- en buitenlandse musea. Het MAS krijgt dan ook regelmatig de vraag om objecten tijdelijk uit te lenen. En daar gaan we graag op in. Zo kan je de stukken uit de MAS collectie niet alleen in Antwerpen aantreffen, maar overal ter wereld. New York, Marokko of Shangai? Het kan allemaal.

Scaldis en Antverpia

buste van Scaldis

buste van Antverpia

buste van de stroomgod Scaldis buste van de stadsmaagd Antverpia

Vanaf 25 juli 2020 worden in het Diözesanmuseum Paderborn voor de expo 'Peter Paul Rubens und der Barock im Norden', de 2 bustes van de stroomgod Scaldis en stedenmaagd Antverpia uit de MAS-collectie (AV.5529) tentoongesteld. 

De 2 bustes zijn personificaties die de onlosmakelijke verbondenheid tussen de stad Antwerpen en de rivier Schelde verbeelden. Ooit keken ze uit over de stroom toen ze de gevel sierden van het huis de Keyser in de Burcht, de oudste stadskern van Antwerpen.

De opdrachtgever was wellicht de Antwerpse succesvolle koophandelaar in specerijen Cornelis van der Geest (1577-1638) en hij wilde met de beelden alluderen op de vrijmaking van de Schelde. Het allegorische paar wordt toegeschreven aan de beeldhouwer-architect Johannes van Mildert (1588-1638).

Sint-Joris en de draak naar Hallepoort, Brussel

In langdurige bruikleen aan Hallepoort (KMKG) in Brussel

Sint-Joris en de draak
Anoniem, Zuidelijke Nederlanden, 1544
Collectie MAS, AV.0843,
http://search.mas.be/Details/collect/192863

Het ruiterstandbeeld van Sint-Joris en de draak is wellicht een zestiende-eeuwse replica van het beeld dat sinds 1314 de oude Sint-Jorispoort sierde.

Naar aanleiding van de verbouwing van de oude stadspoort in 1544 wordt het beeld verwijderd en aan de Gilde van de Oude Voetboog geschonken, die veertig jaar later wordt omgedoopt tot Sint-Jorisgilde. In 1838 schenkt een zekere Jos Hartog het standbeeld aan het stadsarchief dat toen nog in het stadhuis was ondergebracht. Wanneer het Museum van Oudheden (1864) zijn deuren opende, verhuisde het beeld van het archief naar het Steen waar het werd tentoongesteld.

Na onderzoek bleek dat het beeld vroeger polychroom was. Er werden bijvoorbeeld verfresten teruggevonden die erop wijzen dat de draak - al dan niet in zijn geheel- geschilderd was in een blauwe kleur en het gras onder de draak in het groen. Het gelaat en de handen van Sint-Joris waren rozig. De zwarte kleur die op het harnas werd teruggevonden diende mogelijk als onderlaag voor zilverfolie, die zorgde voor een metaaleffect. Het paard tenslotte was wellicht grijs geschilderd en had zwarte manen.

Brabofontein naar DIVA, Antwerpen

In langdurige bruikleen aan DIVA in Antwerpen

Tafelmiddenstuk Brabofontein
Armand Lens, Jef Lambeaux
Antwerpen, ca. 1910
Zilver, amethist
MAS|collectie Vleeshuis, AV.1920.030
Geschonken door Louis Coetermans (1912)

Brabofontein in miniatuur

Deze tafelfontein verbeeldt de bekendste Antwerpse waarin de oorsprong van de naam Antwerpen wordt verhaald: hand-werpen. Bovenaan zien we de figuur van Brabo. Hij staat op het punt om met grote krachtinspanning de afgehakte hand van reus Antigoon weg te slingeren.

Dit unieke zilveren pronkstuk werd ter versiering midden op de tafel geplaatst, wellicht op een spiegel. Het is een kopie van Jef Lambeaux’ Brabofontein die 130 jaar geleden werd onthuld op de Grote Markt. De bronzen beelden op een rots van basaltstenen op de Grote Markt werden in de kopie in zilver uitgevoerd en op een rots van amethist gezet.

Antwerps zilver

Het pronkstuk werd vervaardigd door huis Lens uit de Huidevettersstraat. Armand Lens kreeg rond 1910 de opdracht van diamanthandelaar Louis Coetermans om de zilveren kopie te maken. In 1910 werd die tentoongesteld op de Exposition Universelle in Brussel.

Diamantair Coetermans was ook consul-generaal van Perzië. Tijdens de wereldtentoonstelling in Brussel werd hij aangesteld als commissaris-generaal. Later zou hij benoemd worden tot Commandeur in de Leopoldsorde. Om deze gelegenheid te gedenken, schonk Coetermans de tafelfontein aan de stad Antwerpen in 1912. Vandaag behoort het pronkstuk tot de MAS|collectie Vleeshuis.

Het is een van de permanente bruiklenen aan DIVA. Vanuit het MAS werden ook het bruidsbestek van Jan Theodor de Bry (AV.1920.006.001 en 002) en de zogenaamde knorrenbeker uit de eerste helft van de 17e eeuw (AV.1908) uitgeleend.

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief