In het MAS kan je de wereld zien. Of toch een deel ervan, want de wereld wil ook het MAS zien. De bijzondere stukken uit het MAS zijn immers vaak erg interessant voor andere binnen- en buitenlandse musea. Het MAS krijgt dan ook regelmatig de vraag om objecten tijdelijk uit te lenen. En daar gaan we graag op in. Zo kan je de stukken uit de MAS collectie niet alleen in Antwerpen aantreffen, maar overal ter wereld. New York, Marokko of Shangai? Het kan allemaal.

AIDS Memorial quilt voor Pascal De Duve en andere AIDS-slachtoffers

Bruikleen aan het Toneelhuis, november 2019 - februari 2020, naar aanleiding van het toneelstuk Angels in America

AIDS herdenkingsquilt voor Pascal de Duve
en andere AIDS slachtoffers

Collectie stad Antwerpen, MAS

Amerika midden jaren tachtig. Aids is een nieuwe ziekte die in New York de homogemeenschap onverwacht snel en hard treft. Hier begint het verhaal van Angels in America van Tony Kushner. Tom De Wispelaere en Stijn Van Opstal maakten voor het Toneelhuis een herwerking van het bekende theaterstuk.

He MAS bruikleent verschillende AIDS memorial quilts aan het Toneelhuis. Die zullen te zien zijn in de hal van de Bourla in de periode dat Angels in America wordt geprogammeerd.

Quilts speelden vanaf 1987 een belangrijke rol bij de herdenking van aidsslachtoffers in Europa en de Verenigde Staten. Ze hielpen ook om aids uit de taboesfeer te halen.

Elke quilt bestaat uit acht herdenkingsdoeken. Elk doek herdenkt een andere vrouw of man gestorven aan aids.

Eén van de  doeken in deze quilt herdenkt schrijver Pascal de Duve (1964-1993). Hij schreef over zijn ziekte in zijn biografische boek Cargo vie, 1992 (vertaald als Uitvaren, 1993). Hij is één van de eerste Belgische aidsslachtoffers die openlijk getuigde over aids.

Voor meer info over de Aids Memorial Quilts: https://www.mas.be/nl/pagina/aids-memorial-quilts-de-mas-collectie

Over het toneelstuk, zie https://www.toneelhuis.be/nl/programma/angels-in-america/

Afro-Portugees ivoren tafelsiervat te bewonderen in het vernieuwde Afrikamuseum (Tervuren) 

In december 2018 heropende het Afrikamuseum zijn deuren voor het publiek, na ruim vijf jaren van sluiting en renovatie. Voor de permanente zaal gewijd aan de koloniale geschiedenis werd het unieke ivoren Afro-Portugees zoutvat uit het MAS in langdurige bruikleen gegeven. Het vakkundig gesneden tafelsiervat, wellicht voor peper en zout, werd gemaakt in het begin van de 16e eeuw in het koninkrijk Benin in opdracht van de Portugezen. De combinatie van de Europese vormentaal en de Afrikaanse iconografie toont hoe de ivoorsnijders uit Benin inspeelden op de Europese smaak. Het pronkstuk uit het MAS is een van de oudste nog bewaarde dubbele ivoren siervaten in Edo-Portugese stijl.

Afro-Portugees luxe tafelsiervat

Edo/Bini, Koninkrijk Benin (in het huidige Nigeria)
Eerste helft van de 16de eeuw
Ivoor, H. 19.2 cm
Ex-verzameling Frans Maria Olbrechts (1899-1958)
In 1974 geschonken door zijn weduwe Margriet Maurissens

MAS (Afrika collectie, AE. 1974.0025.0001)
Foto: MAS (Bart Huysmans, Michel Wuyts)

Striking Iron. The Art of African Blacksmiths

Reizende tentoonstelling met enkele unieke Afrikaanse ijzeren kunstwerken uit het MAS

  • Fowler Museum at UCLA, Los Angeles  – 03/06/2018 tot 30/12/2018
  • National Museum of African Art, Smithsonian Institution, Washington  – 17/04/2019 tot 20/10/2019
  • Frapper le Fer, Musée du Quai Branly, Parijs – 18/11/2019 tot 29/03/2020

Uit de Afrikacollectie van het MAS zijn drie bijzondere ijzeren kunstwerken geselecteerd voor een prestigieuze reizende tentoonstelling georganiseerd door het Fowler Museum. De expo toont 225 verschillende Afrikaanse kunstwerken en legt hierbij een bijzondere focus op eeuwenoude technieken van metaalbewerking, meer specifiek ijzeren objecten uit de archeologische tot hedendaagse periode.

Lees het artikel “StrikingIron.pdf” in het tijdschrift African Arts, Spring, 2018

Smeedijzeren beeldje met wenkende handen
Toegeschreven aan Myeel Kuba / Bushoong volkeren, Dem. Rep. Congo
H. 19.5 cm, smeedijzer, pigment
17e - 18e (?) eeuw
Aankoop Henri Pareyn, 1920
MAS collectie, AE.0773 | Foto: Michel Wuyts

Krachtbeeld (nkishi) met diadeem van ijzeren pijlpunten
Kunstenaar onbekend
Songye volk, Dem. Rep. Congo
H. 28.5 cm, hout, ijzer, koper, kauri, hoorn
Eind 19e - begin 20e eeuw
Schenking Louis Franck, 1920
MAS collectie, AE.0720 | Foto: Michel Wutys

Speervormige ruilmunt (mondjo)
Europese makelij
Kopie van Kwele munt (Gabon)
H. 52 cm, ijzer
Eind 19e – begin 20e eeuw
Legaat J.M. Sieren, 1951
MAS collectie, AE.1951.0001.0156 | Foto: Michel Wuyts

Sint-Joris en de draak naar Hallepoort, Brussel

In langdurige bruikleen aan Hallepoort (KMKG) in Brussel

Sint-Joris en de draak
Anoniem, Zuidelijke Nederlanden, 1544
Collectie MAS, AV.0843,
http://search.mas.be/Details/collect/192863

Het ruiterstandbeeld van Sint-Joris en de draak is wellicht een zestiende-eeuwse replica van het beeld dat sinds 1314 de oude Sint-Jorispoort sierde.

Naar aanleiding van de verbouwing van de oude stadspoort in 1544 wordt het beeld verwijderd en aan de Gilde van de Oude Voetboog geschonken, die veertig jaar later wordt omgedoopt tot Sint-Jorisgilde. In 1838 schenkt een zekere Jos Hartog het standbeeld aan het stadsarchief dat toen nog in het stadhuis was ondergebracht. Wanneer het Museum van Oudheden (1864) zijn deuren opende, verhuisde het beeld van het archief naar het Steen waar het werd tentoongesteld.

Na onderzoek bleek dat het beeld vroeger polychroom was. Er werden bijvoorbeeld verfresten teruggevonden die erop wijzen dat de draak - al dan niet in zijn geheel- geschilderd was in een blauwe kleur en het gras onder de draak in het groen. Het gelaat en de handen van Sint-Joris waren rozig. De zwarte kleur die op het harnas werd teruggevonden diende mogelijk als onderlaag voor zilverfolie, die zorgde voor een metaaleffect. Het paard tenslotte was wellicht grijs geschilderd en had zwarte manen.

Brabofontein naar DIVA, Antwerpen

In langdurige bruikleen aan DIVA in Antwerpen

Tafelmiddenstuk Brabofontein
Armand Lens, Jef Lambeaux
Antwerpen, ca. 1910
Zilver, amethist
MAS|collectie Vleeshuis, AV.1920.030
Geschonken door Louis Coetermans (1912)

 

Brabofontein in miniatuur

Deze tafelfontein verbeeldt de bekendste Antwerpse waarin de oorsprong van de naam Antwerpen wordt verhaald: hand-werpen. Bovenaan zien we de figuur van Brabo. Hij staat op het punt om met grote krachtinspanning de afgehakte hand van reus Antigoon weg te slingeren.

Dit unieke zilveren pronkstuk werd ter versiering midden op de tafel geplaatst, wellicht op een spiegel. Het is een kopie van Jef Lambeaux’ Brabofontein die 130 jaar geleden werd onthuld op de Grote Markt. De bronzen beelden op een rots van basaltstenen op de Grote Markt werden in de kopie in zilver uitgevoerd en op een rots van amethist gezet.

Antwerps zilver

Het pronkstuk werd vervaardigd door huis Lens uit de Huidevettersstraat. Armand Lens kreeg rond 1910 de opdracht van diamanthandelaar Louis Coetermans om de zilveren kopie te maken. In 1910 werd die tentoongesteld op de Exposition Universelle in Brussel.

Diamantair Coetermans was ook consul-generaal van Perzië. Tijdens de wereldtentoonstelling in Brussel werd hij aangesteld als commissaris-generaal. Later zou hij benoemd worden tot Commandeur in de Leopoldsorde. Om deze gelegenheid te gedenken, schonk Coetermans de tafelfontein aan de stad Antwerpen in 1912. Vandaag behoort het pronkstuk tot de MAS|collectie Vleeshuis.

Het is een van de permanente bruiklenen aan DIVA. Vanuit het MAS werden ook het bruidsbestek van Jan Theodor de Bry (AV.1920.006.001 en 002) en de zogenaamde knorrenbeker uit de eerste helft van de 17e eeuw (AV.1908) uitgeleend.

 

Meld je aan voor onze nieuwsbrief