Aids Memorial Quilts in de MAS collectie

Quilts speelden vanaf 1987 in de Verenigde Staten en kort daarna ook in Europa een belangrijke rol bij de herdenking van AIDS slachtoffers. De laatste jaren is HIV minder dodelijk in Europa. Er worden dan ook minder quilts gecreëerd. Daarom schonk de Vlaamse vzw Sensoa zijn quilts aan de MAS collectie. De quilts zijn unieke, ontroerende herdenkingsdoeken voor telkens een ander AIDS slachtoffer.

Amerikaans initiatief

In Vlaanderen startte het NAMEN project met het maken van quilts in 1993, in navolging van het Amerikaanse NAMES project. Voor elk slachtoffer werd een herdenkingsdoek van ongeveer 1m op 50cm gemaakt. Het doek benaderde dus de grootte van een graf. Acht kleine doeken werden vervolgens aan elkaar genaaid tot een grote quilt. De quilts werden volgens een vast ritueel uitgespreid bij aids memorial days en andere evenementen. Zo werd op publieke plaatsen aandacht gevraagd voor HIV en AIDS. 

 

Quilts in de MAS collectie

Sensoa vzw schenkt nu zijn quilts aan de MAS collectie, omdat ze in de werking rond HIV minder centraal staan. Het MAS vindt het logisch om de quilts te bewaren en zo een partner te worden in de herinnering van de slachotffers van HIV en AIDS. Het papieren archief van het Vlaamse NAMEN project wordt intussen bewaard door het Fonds Suzan Daniel. 

Ook andere musea in Europa namen intussen AIDS quilts op. Dat gebeurde onder meer in het Museum for European Cultures in Berlijn. 

Behalve de quilts schonk Sensoa ook foto's van de quilt spreiding op aids memorial days en wereldaidsdagen in Antwerpen en bij internationale evenementen. Patrick Reyntiens van Sensoa leverde een belangrijke bijdrage tot de beschrijving van de quilts en foto's.

 

Ontroerend persoonlijk en toch anoniem

De quilts zijn unieke creaties die telkens een andere vrouw of man gestorven aan AIDS herdenken. Ze zijn ontroerend persoonlijk. Zo bevat de quilt voor Tony een kleine steen met zijn as. Op andere quilts zijn kledingstukken van de overledene gestikt.Toch zijn de quilts meestal anoniem, want op AIDS rustte zeker in de beginjaren een groot taboe. Daardoor was het niet evident voor slachtoffers en hun familie om zich bekend te maken.

Een aantal symbolen komen meermaals terug: het rode AIDS solidariteitslintje en verwijzingen naar het uitgaansleven, de muziekcultuur en de gay cultuur van de jaren 1980 en 1990. De aids memorial quilts beperken zich niet tot de traditionele quilt (patchwork) techniek. Enkele herdenkingsdoeken zijn wel gecreëerd met patchwork, op andere werd getekend of geschilderd.

 

Verbonden met Antwerpen

De quilts herdenken slachtoffers die in Antwerpen woonden of er regelmatig kwamen. Antwerpen werd een trefpunt voor HIV slachtoffers in de jaren 1980 en 1990. Dat komt omdat het Tropisch Instituut in Antwerpen pionier was met de medische zorg en omdat de eerste Vlaamse organisaties voor HIV slachtoffers ontstonden in Antwerpen. Enkele quilts komen ook van Patchwork des Noms, de Franstalig Belgische tegenhanger van het Vlaamse NAMEN project.  

Klik op de foto om een foto album te zien: 

World Aids Day MAS 2016

Wil je de andere aids memorial quilts van de MAS collectie ontdekken? Klik dan hier

Meld je aan voor onze nieuwsbrief